ग्रामपंचायतीला पैसे कुठून येतात, ते कसे खर्च होतात आणि अंदाजपत्रक व जमाखर्च कसा वाचावा ते सोप्या शब्दांत.
पैसा कुठून येतो?
- केंद्र आणि राज्य शासनाकडून मिळणारे अनुदान आणि वित्त आयोगाचा निधी
- विविध शासकीय योजनांसाठी येणारा निधी
- ग्रामपंचायतीचे स्वतःचे कर आणि फी: घरपट्टी, पाणीपट्टी आणि इतर आकारणी
- इतर स्रोत, उदा. मालमत्तेचे भाडे
अंदाजपत्रक म्हणजे काय?
अंदाजपत्रक म्हणजे येत्या आर्थिक वर्षात किती पैसे येतील आणि कुठे खर्च होतील याचा आराखडा. आर्थिक वर्ष १ एप्रिलला सुरू होऊन ३१ मार्चला संपते. अंदाजपत्रक ग्रामपंचायतीच्या सभेत आणि ग्रामसभेत मांडून मंजूर करावे लागते.
हिशोब कसा ठेवला जातो?
ग्रामपंचायतीचे स्वतंत्र बँक खाते असते. पैसे काढण्यासाठी सामान्यतः एकापेक्षा जास्त अधिकृत व्यक्तींच्या सह्या लागतात. रोख आणि बँकेचे व्यवहार, देयके आणि पावत्या नोंदवहीत लिहिल्या जातात. हिशोबाची तपासणी (लेखापरीक्षण) होते आणि आक्षेप असल्यास ग्रामपंचायतीला उत्तर द्यावे लागते.
जमाखर्च वाचताना
तुम्ही काय करू शकता?
ग्रामसभेत जमाखर्चाबद्दल प्रश्न विचारा, आणि हवी असल्यास माहितीचा अधिकार वापरून देयके व रोकडवहीतील नोंदींच्या प्रती मागा.
अनुदानाचे नियम आणि रक्कम वेळोवेळी बदलतात. आपल्या वर्षाचा खरा तपशील ग्रामपंचायतीच्या जमाखर्च पानावर पाहा.
हा विषय ग्रामनेत्र नागरिक मार्गदर्शिकेच्या प्रकरण ९ “ग्रामपंचायत निधी, अंदाजपत्रक व आर्थिक पारदर्शकता” मध्ये (पान 48) आहे. मार्गदर्शिका डाउनलोड करा
अधिकृत दुवे
या विषयावरील प्रश्न
ग्रामपंचायतीला पैसे कुठून मिळतात?
केंद्र आणि राज्य शासनाचे अनुदान, शासकीय योजनांचा निधी आणि ग्रामपंचायतीचे स्वतःचे कर व फी (घरपट्टी, पाणीपट्टी इत्यादी) यातून पैसे मिळतात.
हे देखील वाचा
- लेख
विकासकामाचा प्रवास: प्रस्तावापासून अंतिम तपासणीपर्यंत
गावातील एखादे काम कसे ठरते, मंजूर होते, बांधले जाते आणि तपासले जाते ते समजून घेतल्यावर नागरिक योग्य टप्प्यावर प्रश्न विचारू शकतात.
- तपासणी यादी
ग्रामसभेत विचारायचे प्रश्न: तपासणी यादी
निधी, कामे, लाभार्थी आणि तक्रारींबद्दल ग्रामसभेत कोणते प्रश्न विचारता येतात. प्रत्येक गटाखाली तुमच्या ग्रामपंचायतीची संबंधित माहिती पाहण्याची जोड आहे.
- सेवा मार्गदर्शक
घरपट्टी, पाणीपट्टी आणि थकबाकी नसल्याचा दाखला
कर कसा भरायचा, पावती का जपायची, आणि घर विकत घेण्यापूर्वी थकबाकी कशी तपासायची ते समजून घ्या.